「Có cần phải quản lý con mình khi sử dụng mạng xã hội không?」 Đây là nỗi băn khoăn của nhiều bậc phụ huynh trong thời đại số. Đặc biệt, khi nghiên cứu từ Meta chỉ ra rằng việc giám sát truyền thống của phụ huynh đối với việc điều chỉnh việc sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên là không hiệu quả, nhiều phụ huynh càng cảm thấy nghi ngờ và lúng túng hơn.
Bài viết này sẽ dẫn bạn từ những tình huống thực tế, phân tích qua góc nhìn tình huống để trả lời câu hỏi “trong những trường hợp nào, việc giám sát của phụ huynh cần thiết cho thanh thiếu niên khi sử dụng mạng xã hội” và giúp các bậc phụ huynh xác định các chiến lược phù hợp trong các giai đoạn và tình huống khác nhau.
Q1: Tôi là phụ huynh, thấy con mê smartphone, việc giám sát thật sự không có hiệu quả sao?
Phụ huynh thường nghĩ ngay đến việc giám sát khi thấy con dành quá nhiều thời gian trên mạng xã hội. Tuy nhiên, nghiên cứu của Meta phát hiện rằng hành động giám sát đơn thuần, như kiểm tra lịch sử duyệt web hay giới hạn thời gian sử dụng, không giúp thanh thiếu niên điều chỉnh thói quen sử dụng của mình hiệu quả.
Thực tế, nhiều thanh thiếu niên sẽ tìm cách để lách qua sự giám sát, và nếu thiếu sự giao tiếp tình cảm, việc giám sát còn có thể gây phản tác dụng. Là một bậc phụ huynh, bạn có thể tự hỏi: “Liệu tôi nên buông tay?” Câu trả lời là, giám sát không phải là vô ích, mà cần được kết hợp với việc xây dựng lòng tin và giao tiếp tình cảm, để giúp trẻ tự học cách điều chỉnh, thì hiệu quả sẽ tốt hơn.
Q2: Vậy, trong tình huống nào, việc giám sát của phụ huynh phù hợp hơn?
Đối với trẻ nhỏ hoặc những trẻ tự kiểm soát kém, các bậc phụ huynh cần thiết lập quy tắc sử dụng số lượng hợp lý để giữ an toàn. Ví dụ, giới hạn thời gian sử dụng vào buổi tối hoặc hướng dẫn sử dụng nội dung mang tính giáo dục. Khi này, việc giám sát không phải chỉ là kiểm soát, mà là đóng vai trò đồng hành và hướng dẫn.
Khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì và bắt đầu tìm kiếm sự độc lập, việc giám sát quá mức có thể làm tổn thương tinh thần tự chủ của trẻ. Thời điểm này, phụ huynh nên chú trọng nhiều hơn đến việc hỗ trợ tình cảm và giao tiếp cởi mở, giúp trẻ cảm thấy được hiểu và nâng cao khả năng tự điều chỉnh nội tâm.
Q3: Nghiên cứu đề cập rằng “những thanh thiếu niên có trải nghiệm chấn thương dễ sử dụng mạng xã hội quá mức”, bạn nghĩ sao về điều này?
Điều này rất quan trọng! Nhiều thanh thiếu niên có nền tảng chấn thương tâm lý hoặc cảm xúc có thể sử dụng mạng xã hội như một công cụ để trốn tránh hoặc tìm kiếm sự an ủi, dẫn đến việc lệ thuộc quá mức. Trong trường hợp này, giám sát hay giới hạn thời gian sử dụng chỉ có thể làm tăng thêm cảm giác tiêu cực của họ.
Nếu bạn là phụ huynh hoặc người chăm sóc, khi thấy con gia tăng việc sử dụng mạng xã hội cùng với sự giảm sút trong cảm xúc hoặc thay đổi hành vi, điều đầu tiên cần chú ý là sức khỏe tâm lý, tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn, thay vì chỉ đơn thuần giám sát thay thế cho hỗ trợ tình cảm.
Q4: Vậy, tôi là thanh thiếu niên, có cần cho bố mẹ giám sát không?
Nhiều thanh thiếu niên thường đấu tranh giữa việc bị giám sát và muốn độc lập. Bạn có thể nghĩ: “Bố mẹ quản lý quá nghiêm, tôi không có không gian riêng tư nào cả.” Cảm giác đó là hoàn toàn bình thường.
Tuy nhiên, giai đoạn thanh thiếu niên là thời điểm học cách tự lập quan trọng, nếu bạn sẵn sàng thử nghiệm giao tiếp chân thành với phụ huynh, thể hiện nhu cầu và giới hạn của bản thân, bạn có thể xây dựng một mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau hơn. Điều này sẽ tốt hơn so với sự giám sát đơn phương, mang lại sự sử dụng mạng xã hội lành mạnh hơn.
Q5: Nếu giám sát đơn thuần không đủ, phụ huynh và thanh thiếu niên nên làm gì?
Để cải thiện tình hình, nên bắt đầu từ việc xây dựng một cuộc trò chuyện cởi mở. Phụ huynh có thể cố gắng hiểu lý do và cảm giác của trẻ khi sử dụng mạng xã hội, không chỉ quan tâm đến “thời gian sử dụng”, mà còn “cảm xúc và chất lượng tương tác sau khi sử dụng mạng xã hội”.
Đồng thời, cũng nên khuyến khích thanh thiếu niên nâng cao kỹ năng số của mình, giúp họ hiểu tác động và nguy cơ của mạng xã hội, tự học cách điều chỉnh là chiến lược lâu dài và hiệu quả. Nếu phụ huynh gặp khó khăn, có thể tìm kiếm chuyên gia tâm lý hoặc nguồn lực hỗ trợ chuyên môn để giúp xây dựng hệ thống hỗ trợ thay đổi hành vi.
Tóm lại, câu hỏi “Tôi có nên giám sát việc sử dụng mạng xã hội của con mình không?” không có công thức nhất định. Bạn cần dựa vào tuổi, tính cách, trạng thái tâm lý của trẻ và hiện trạng mối quan hệ cha mẹ – con cái để đưa ra quyết định. Giám sát không phải là một phương pháp duy nhất, nhưng khi kết hợp với hỗ trợ tình cảm và giao tiếp, đó mới là chìa khóa để hướng dẫn thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh.
Để tìm hiểu thêm về các phương pháp hỗ trợ cha mẹ và thanh thiếu niên đối mặt với những thách thức trong thời đại số, vui lòng nhấp vào: đây.
You may also like: Khám Phá Thị Trường Tiền Điện Tử Hôm Nay: Những Tình Huống Quan Trọng Bạn Nên Biết
