“Tôi có cần VPN không?” Đây là câu hỏi thường gặp của nhiều doanh nghiệp hay cá nhân, nhất là trong bối cảnh mối đe dọa an ninh mạng ngày càng gia tăng. Vào năm 2021, hacker Trung Quốc đã lợi dụng lỗ hổng trong sản phẩm VPN của công ty con Ivanti để xâm nhập vào hệ thống của họ, và từ đó thâm nhập vào 119 tổ chức khác. Sự kiện này nhắc nhở chúng ta về cách lựa chọn và sử dụng VPN dựa trên các tình huống thực tế.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn hiểu rõ khi nào thực sự cần VPN, nhóm người hoặc tổ chức nào phù hợp với việc sử dụng VPN, cũng như các rủi ro và chiến lược đối phó khi sử dụng VPN, từ đó giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt.
Q1: Trong tình huống nào tôi sẽ bắt đầu xem xét cần VPN?
Nói chung, khi doanh nghiệp hoặc cá nhân cần kết nối với hệ thống nội bộ qua mạng công cộng hoặc không an toàn, truy cập vào dữ liệu nhạy cảm, hoặc muốn tăng cường bảo mật thông tin khi lướt web, họ sẽ bắt đầu xem xét sử dụng VPN. Đặc biệt là khi làm việc từ xa trở nên phổ biến, VPN đã trở thành một trong những công cụ chính để kết nối hệ thống nội bộ.
Dựa trên kinh nghiệm cá nhân, khi công ty yêu cầu tôi phải kết nối vào máy chủ nội bộ từ nhà, đó chính là lý do khiến tôi cân nhắc việc cài đặt VPN. Hơn nữa, khi nghe tin tức về những lỗ hổng trong các sản phẩm VPN quan trọng, tôi bắt đầu nghĩ: VPN mà tôi đang dùng thật sự có an toàn không? Liệu có lựa chọn nào khác phù hợp hơn không?
Q2: Tất cả các vai trò hay tình huống đều cần sử dụng VPN không?
Không phải ai cũng cần VPN. Ví dụ, người dùng gia đình thông thường, chỉ thực hiện các thao tác lướt web hoặc xem video trực tuyến có thể không cần sử dụng VPN; trong khi các tổ chức tài chính, cơ quan chính phủ, doanh nghiệp đa quốc gia hoặc các đội ngũ chú trọng bảo mật dữ liệu thì VPN thường là công cụ thiết yếu.
Tôi từng băn khoăn có nên cài đặt VPN cho gia đình hay không, nhưng sau khi đánh giá thấy chúng tôi không có nhu cầu kết nối các hệ thống nhạy cảm và lo ngại việc cấu hình không đúng sẽ mang lại rủi ro an toàn, cuối cùng quyết định tạm thời không sử dụng, nhưng sẽ chọn cách củng cố router và phần mềm diệt virus để bảo vệ.
Q3: Khi sử dụng VPN trong tổ chức, làm thế nào để xác định sản phẩm nào phù hợp?
Khi lựa chọn sản phẩm VPN, ngoài việc xem xét chức năng và giá cả, cũng nên chú trọng đến độ an toàn, công ty có thường xuyên cập nhật hay không, có lịch sử sự cố an ninh mạng hay không, v.v. Vụ lỗ hổng VPN của Ivanti đã cho chúng ta thấy rằng không phải tất cả các nhà cung cấp nổi tiếng đều an toàn tuyệt đối, cần phải thường xuyên kiểm tra và cập nhật sản phẩm để tránh bị xâm nhập.
Trong các cuộc họp nội bộ khi bàn về giải pháp VPN, chúng tôi đã quyết định giao cho phòng IT chịu trách nhiệm đánh giá rủi ro và giám sát liên tục, đồng thời xem xét kết hợp xác thực đa yếu tố để giảm thiểu rủi ro từ lỗ hổng đơn lẻ. Điều này khiến tôi nhận ra rằng ngay cả khi có VPN, chúng ta cũng cần củng cố chiến lược bảo vệ tổng thể.
Q4: Trong tình huống nào việc sử dụng VPN có thể không phù hợp?
Nếu mạng nội bộ của doanh nghiệp đã áp dụng các chiến lược Zero Trust tiên tiến hơn hoặc đã chuyển các hệ thống quan trọng lên môi trường đám mây an toàn, thì việc sử dụng VPN lỗi thời có thể tạo ra lỗ hổng an ninh. Thêm vào đó, việc quản lý VPN không hiệu quả như sử dụng mật khẩu lặp lại, quyền truy cập quá lớn, không kịp thời sửa chữa lỗ hổng có thể trở thành điểm xâm nhập cho hacker.
Tôi đã gặp một công ty vừa sử dụng một VPN miễn phí và sau đó phát hiện bị cài cắm phần mềm độc hại, dẫn đến thiệt hại nặng nề. Điều này làm tôi hiểu rằng VPN không phải là một giải pháp toàn diện; việc cài đặt và sử dụng mà không suy nghĩ sẽ không chỉ không bảo vệ mà còn có thể gây ra rủi ro lớn hơn.
Q5: Sau khi biết về sự cố an ninh của Ivanti VPN, tôi nên làm gì?
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang sử dụng sản phẩm VPN bị ảnh hưởng, hành động đầu tiên là ngay lập tức liên hệ với nhà cung cấp để xác nhận rủi ro và cập nhật bản vá, cũng như tăng cường giám sát sự kiện. Hơn nữa, cân nhắc xem liệu có nên áp dụng giải pháp thay thế hoặc cơ chế bảo vệ đa lớp như xác thực đa yếu tố, phát hiện hành vi bất thường, v.v.
Đồng thời, bên trong doanh nghiệp cần tăng cường giáo dục nhận thức về an ninh mạng, tránh để người dùng vô tình gây ra sự cố an ninh. Người dùng cá nhân cũng nên thường xuyên cập nhật phiên bản phần mềm và luôn duy trì cảnh giác. Sau những bước này, tôi cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng VPN để đảm bảo an toàn cho bản thân và tổ chức.
Tóm lại, việc cần có VPN hay không phải dựa trên tình huống sử dụng hiện tại và nhu cầu vai trò của bạn. Điều quan trọng không phải là cài đặt một cách mù quáng, mà là chọn sản phẩm VPN đúng đắn, có bảo trì an toàn tốt và kết hợp với các cơ chế kiểm soát và giáo dục phù hợp. Chỉ có như vậy, bạn mới có thể giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn mạng.
Mời bạn tìm hiểu thêm thông tin liên quan đến an ninh mạng và lựa chọn VPN tại: https://www.okx.com/join?channelId=16662481
You may also like: Nghiện mạng xã hội là gì? Hiểu rõ ý nghĩa của bản án đối với Meta và Google
